De visie op stotteren is wereldwijd in beweging. Steeds meer onderzoekers, therapeuten en – nog belangrijker – mensen die stotteren zelf pleiten voor een fundamenteel andere kijk: weg van stotteren als ‘vloeiendheidsstoornis’ die ‘gerepareerd’ moet worden, en richting stotteren als een neurofysiologische variatie in spreken. De focus verschuift van zo vloeiend mogelijk met ontspannen of ‘communicatief’ stotteren naar effectief, vrij, met plezier communiceren met openlijk stotteren. Dit lijkt een klein verschil, maar het beïnvloedt de manier waarop we spreken over stotteren en ons therapeutisch handelen wezenlijk.
In de logopedische praktijk wordt nog vaak gewerkt met spreektechnieken, zoals langzamer spreken, stottermodificatie en ademhalingsoefeningen die impliciet de boodschap geven dat stotteren te controleren is en dat het dus ‘beter’ of ‘slechter’ kan gaan. Daarmee kunnen we als beroepsgroep – natuurlijk onbedoeld – bijdragen aan schaamte, vecht- en vluchtgedrag en het problematiseren van stotteren.
Wij nodigen je uit om je werkwijze kritisch tegen het licht te houden. Wat als therapie niet meer draait om minder stotters, maar om realistische verwachtingen en een écht stottervriendelijke omgeving? Juist voor de groep jonge kinderen die uiteindelijk zal blijven stotteren.
Onze oproep in het kort:
- Stop met technieken die de nadruk leggen op spreken zonder stotteren of onbedoeld suggereren dat stotteren niet gewenst is.
- Wees eerlijk over wat therapie wél en níét kan beïnvloeden.
- Zie stotteren niet als teken dat het kind niet hard genoeg oefent of nog niet klaar is voor therapie en ook niet als tekortkoming van de ouders of de therapiemethode.
- Ga er niet automatisch van uit dat het verdwijnen van stotteren het directe gevolg is van therapie; bij veel kinderen dooft stotteren ook zonder behandeling vanzelf uit.
- Richt jouw zorg op educatie, zelfvertrouwen, communicatie, spontaniteit, veerkracht en het voorkomen/verminderen van secundair gedrag vanuit een insteek waarbij stotteren bekrachtigd wordt (‘stuttering affirming’)
Er is een transitie gaande. Laten we als beroepsgroep verantwoordelijkheid nemen en zorg bieden die écht helpend is voor iedereen die stottert, jong en oud.
Hoe?
Ga met collega’s in gesprek aan de hand van onze artikelen over jonge kinderen (Strong from the start) en basisschoolkinderen (Innovatie en verbinding dankzij 5 jaar Stotterkamp in Nederland) en/of volg onze LinkedIn-serie over Stuttering Affirming TherapyStuttering from a New Perspective: 10 Misconceptions About Stuttering Affirming Therapy.
Stotterconnect – Joeri van Ormondt en Femke de Smit